شرح ديوان ابوالعلاء المعري (منتخب: ويرايش)[چاپ سنگي]/ ابوالعلاء احمدبن عبدالله بن سليمان معري؛شارح: ابوالفضل قاسم حسين الخوارزمي النحوي الحنفي؛ مصحح: محمد تربتي بايجي؛ کاتب: محمدبن علي محمد تبريزي.- تبريز: بسعي ملا محمدخراساني تربتي، 1276 ق.
احمدبن عبدالله بن سليمان بن داود بن مطهر بن زياد ملقبه به ابوالعلاء يکي از حکيمان زمان و شاعران بنام عربانست او مردي بدبين بود و بر اثر نابينائي با چشم ديگري به جهان مينگريست و در اشعار خود با نيش‌ها و طنزها جهان و جهانيانرا توضيح ميکرد. ديوان "سقط الزند" او مشهور است و خواننده بي‌شمار دارد اين ديوان بعد از او بوسيله قاسم بن حسين شرح شد و شارح در مقدمه مي‌گويد اشعار اين ديوان را از برهان الدين ابوالمظفر ناصربن ابي‌المکارم معروف به بن مطرزي شنيدم و او از شهاب‌الدين ابوالمکارم عبدالسيدبن علي مطرزي و او از شيخ‌الرئيس ابوالمکارم ابهري و او از ابوالعلاء شنيده است. مقدمه اين ديوان در شرح حال ابوالعلاء مي‌باشد
(يادداشتهاي نسخه)
بسمله. قال الشارح القول في الاوزان والقوافي التي يتعرض في رؤوس القصايد القوافي ...
(آغاز)
... کمنازل القمر لا يقيم ليلة واحدة بمنزل و لا يمسک دار ليلة واحدة يقال الاقه يليقه اي امسکه و الله اعلم بالصواب و اليه لمرجع و الماب. [انجامه] تم بعون الله الملک الوهاب و قد تم في الحول السادس و السبعين بعد الماتين و الاف علي هاجرها ... دارالسلطنة التبريز و انا العبد محمد بن علي محمد التبريزي الله اغفر لهما بمحمد و اله.
(انجام)
ابوالعلاء معري و يا ابوالعلي معري با نام کامل احمد بن عبد الله بن سليمان القضاعي التنوخي المعري، شاعر و فيلسوف نابيناي عرب، در شهر معره نعمان در نزديکي شهر حلب در سوريه به دنيا آمد و در سال ۴۴۹ هجري در همين شهر درگذشت. وي فردي منزوي و بدبين به دنيا بود و اين مسئله را مي توان در اشعارش مشاهده نمود. ديوان "سقط الزند" که شامل اشعار دوره جواني و مي باشد، مشهور است و بعد از وفات شاعر اين ديوان بوسيله قاسم بن حسين شرح شد و شارح در مقدمه مي‌گويد اشعار اين ديوان را از برهان الدين ابوالمظفر ناصربن ابي المکارم معروف به بن مطرزي شنيدم و او از شهاب الدين ابوالمکارم عبدالسيدبن علي مطرزي و او از شيخ الرئيس ابوالمکارم ابهري و او از ابوالعلاء شنيده است.
(يادداشتهاي نسخه)
بیشتر
اثر حاضر داراي رکابه مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
در حاشيه اثر حاضر "شرح ديوان ابوالعلاء المعري مسمي بضرام سقط" آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
حواشي داراي توضيحات و تصحيحاتي با نشان "ض" مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۱: در برگ اول يادداشتي به صورت دست نويس با عنوان "لقد انتقل الي هذا الکتاب ..." از مصطفي الحسيني الصفائي الخوانساري به همراه يک مهر بيضي در برگ اول و صفحه آغاز و صفحه انجام با سجع "مصطفي الحسيني" آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
بیشتر
نسخه ۱: در صفحه انجام يک مهر مربع با سجع "الوائق بالله الغني ابوالحسن بن محمد الحسيني" و يک مهر مربع با سجع ناخوانا آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
شرح ديوان ابوالعلاء المعري المسمي بضرام السقط
(شرح ضمایم)
