اثر حاضر کتابي است در شناخت اصول دين و معارف الهي به روش حکما و فلاسفه آميخته با مطالب کلامي که در يک مقدمه و سه مقاله و يک خاتمه بشرح ذيل تدوين شده است: مقدمه در اشاره بر مرتبه وجود انسان داراي سه مطلب، مقاله اول در علم خودشناسي در دو باب، دوم در علم خداشناسي در سه باب، سوم در فرمان خداشناسي در چهار باب، و خاتمه در دلالت بر سلوک راه باطن داراي دو مطلب. (يادداشتهاي نسخه‏) اثر حاضر داراي رکابه مي باشد. (يادداشتهاي نسخه‏) حواشي داراي تصحيحات مختصري با نشان "صح، ح د، ‎۱۲" مي باشد. (يادداشتهاي نسخه‏) نسخه ۱، ۳، ‎۵: صفحه آغاز و صفحه انجام داراي مهر بيضي با سجع "مصطفي الحسيني" مي باشد. (يادداشتهاي نسخه‏) نسخه ‎۱: در برگ اول يادداشتي با عنوان "بسمله. لقد انتقل الي هذا الکتاب المسمي بگوهر مراد فصار من ... الصفائي الخوانساري عفي عنه و عن والديه" به صورت دستنويس با مرکب مشکي به همراه مهر بيضي با سجع "مصطفي الحسيني" آمده است. (يادداشتهاي نسخه‏) نسخه ‎۲: در برگ اول يادداشتي با عنوان "کيف اقول هذا في ملکه و الملک الواحد القهار و انا العبد الضعيف المسکين ..." به صورت دستنويس با مرکب مشکي آمده است. (يادداشتهاي نسخه‏) نسخه ‎۳: در برگ اول يادداشتي با عنوان "لقد انتقل الي هذا الکتاب فصار من عواري لدي في شوال المکرم ... الصفائي الخوانساري عفي عنه و عن والديه" به صورت دستنويس با مرکب مشکي به همراه مهر بيضي با سجع "مصطفي الحسيني" آمده است. (يادداشتهاي نسخه‏) نسخه ‎۳: برگ آخر پارگي دارد. (يادداشتهاي نسخه‏) نسخه ‎۵: در برگ اول يادداشتي با عنوان "لقد انتقل الي هذا الکتاب بالمبايعة الشرعية فصار من عواري الزمان ... ‎۱۳۵۸ مصطفي الحسيني الصفائي الخونساري" به صورت دستنويس با مرکب مشکي به همراه مهر بيضي با سجع "مصطفي الحسيني" آمده است. (يادداشتهاي نسخه‏) ن.۱، ۳، ‎۵: کتاب از جمله کتاب هايي است که از طرف موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني به کتابخانه فيضيه قم در ۲۱/۱۲/‎۷۹ اهداء و وقف گرديده است؛ ن.‎۲: کتاب از طرف مرحوم آقاي حاج مرتضي ضيائي توسط وراث آن فقيه در تاريخ ۲۳/۲/‎۷۱ به کتابخانه فيضيه قم اهداء و وقف گرديده است؛ ن.‎۴: از کتب مختصه کتابخانه مدرسه مبارکه فيضيه قم است و از محل کتابخانه مبارکه خارج نشود.