بسمله. دلکش صفيري که عندليب دستان سراي خامه نغمه پردازي و روان پرور کلامي که قلم واسطي نژاد ... اما بعد جون اطلاع بر ما...
(آغاز)
... نيز اختياري نمينمود و بهمه حال بخونين جکري ساختم رب ان تعذبني فانا من عبادک و ان تغفرلي فانک انت الغفور الرحيم[انجامه] حرر المضان الي رحمته رب الباري عبداللطيف بن ابيطالب الموسوي الشوشتري الجزايري سنه ۱۲۱۶ حيدراباد کاتب ميرزا محمدحسين طهراني
(انجام)بیشتر
در حواشي اثر توضيحاتي مرتبط با متن آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
ابتداي اثر مقدمه کوتاه کاتب، فهرست مطالب کتاب و ضميمه آن آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
عبداللطيف در اين کتاب، گذشته از شرح سفرهايش به نواحي ايران و عتبات و هند به تاريخ شوشتر و خوزستان و هند و ذکر سادات جزايري شوشتر و نيز دانشمنداني که ديده است و همچنين به توصيف شهرها و نواحي مهم هندوستان و آب و هوا و محصولات و گياهان و جانوران و آداب و رسوم و اعياد و معابد و اعتقادات و شيوه زندگي مردم اين سرزمين ، تشريح چگونگي پيشرفت انگليسيها در هند و ذکر برخي کشورهاي اروپايي و گزارش آداب و رسوم و شيوه زندگي فرنگيان و اختراعات و اکتشافات مردم آن جا پرداخته است به کشف امريکا و چگونگي آن سرزمين و نحوه زندگي بوميان آن جا اشاره کرده است واز اين رو، از نخستين ايرانياني است که در اينباره به فارسي آگاهيهايي به دست داده است. تحفةالعالم مبين دقت نظر و باريک بيني و کنجکاوي مير عبداللطيف درباره پديدههاي پيرامون خود است و حسن نظر انگليسيها و ستايش او از شيوه کشورداري آنها را نشان ميدهد
(يادداشتهاي نسخه)
ابتداي اثر تقريظي از "سيد علي شوشتري الموسوي" آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
"محمدحسين طهراني" تقريظ "سيدعلي شوشتري موسوي" را علت نامه و جزء آخر تحفته العالم مي داند"
(يادداشتهاي نسخه)
در صفحه عنوان عبارت"نظام الملک آصفجاه مير محبوب عليخان بها در نظام الدوله فتح جنک سپهسالار مظفرالممالک قدر قدرت رستم دوران ارسطوي زمان در عهد سلطنت و زمان دولت اعليحضرت... به طبع درآمد" نوشته شده است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۳ رو و پشت جلد آن داراي ترنج و حاشيه مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
ذيل التحفه
(شرح ضمایم)
ن.۱،۴: خان بابا مشار در ۱۳۸۵؛ ن.۲: وراث ه ي حاج مرتضي ضيائي در ۱۴۱۲
