بسمله. احمدک اللهم علي ان وفقتني لصرف ريعان الشباب في اقتناء العلوم و الاداب ...
(آغاز)
... وجه الايام و تمنع بميانها الخاص و العام و لا يحرمنا ثوابه اذا قبض ... اللهم اغفر لبانيه و لمولفه و لکاتبه و لقاريه و لمن نظر فيه بمنه. [انجامه] حرره العاصي کلبعلي الافشار القزويني ۱۲۸۳ قد تم الکتاب الموسوم بشرح نظام بمباشره اقل الطلاب ابن ... در کارخانه عاليشان کربلائي محمد قلي و کربلائي محمد حسين صورت انطباع پذيرفت.
(انجام)بیشتر
يکي از شروح مشهور شافيه ابن الحاجب در علم صرف زبان عربي است از نظام الدين حسن بن محمد بن حسين قمي نيشابوري معروف به نظام الدين اعرج از علماي قرن هشتم هجري و از شاگردان قطب الدين شيرازي درگذشته ۷۱۰ق. شرحي است مزجي و به شرح نظام نيز معروف است ، اين شرح مورد توجه و قبول طالبين علم زبان عربي قرار گرفته است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه در حاشيه تصحيح شده و داراي توضيحاتي با نشانهاي "۱۲، کنز، رضي، صح، مجمع البحرين، شرح، جامع الشواهد، جاربردي، قوله" است.
(يادداشتهاي نسخه)
اثر حاضر داراي رکابه مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۱: روي جلد و پشت جلد داراي ترنج و سرترنج همراه با لچک گل و بوته مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۲: سال کتابت و سال چاپ ۱۲۷۸ مي باشد و صفحه آغاز آن فاقد مهر مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۲: صفحه عنوان داراي دو مهر بيضي با سجع "الدر الضيافات محمد باقر" و يک مهر بيضي با سجع "عبده الراجي محمد باقر" آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۳: اوراق از جلد جدا شده است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۳: در صفحه آغاز يک مهر بيضي با سجع "غلام علي" آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۳: در برخي از حواشي اوراق يادداشت هايي به صورت دست نويس آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۳، ۴: روي جلد و پشت جلد داراي حاشيه مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۴: در صفحه آغاز دو مهر بيضي با سجع "عبده حسن الحسيني" آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۶: عطف جلد آسيب ديده است و نياز به مرمت دارد.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۶: برخي از حواشي اوراق به صورت دست نويس آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۶: برخي اوراق از جلد جدا شده است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۶: روي جلد و پشت جلد داراي ترنج و سرترنج همراه با حاشيه مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
ن.۱: اين کتاب از جمله کتابهاي حاج ميرزا حسن انصاري محلاتي مي باشد که توسط وارث آن مرحوم در تاريخ ۲/۱۱/۷۸ به کتابخانه فيضيه قم وقف و اهداؤ گرديده است؛ ن.۵: وقف بر کتابخانه مدرسه فيضيه قم مي باشد؛ ن.۶: از طرف مرتضي مستبصري به کتابخانه فيضيه وقف گرديده است؛ ن.۷: اين کتاب برحسب وصيت شيخ محمد مهدي رباني املشي توسط خانواده آن فقيه به کتابخانه فيضيه اهداء و وقف گرديده است.