بسمله. اللهم يا واحد يا احد و يا فرد يا صمد صل علي صفوتک و صفوة خلقک محمد صلي الله عليه و اله و زبدة اوليائک علي المويد و عترته الذينهم ...
(آغاز)
... المشهور بينهم انه مقام البقاء بعد الفناء و هو المشهور بقولهم ليس وراء عبادان قرية لا حول و لا قوة الا بالله العلي العظيم و الحمدلله رب العالمين و صلي الله علي نبينا و ولينا و هداة ديننا محمد و اله اجمعين امين. [انجامه] باتمام رسيد اين کتاب مستطاب مسمي به بحرالمعارف تصنيف جناب زبدة المحققين و قدوة العارفين العالم الرباني جناب آخوند ملا عبدالصمد همداني ... کتبه العبد في سنه ۱۲۹۳.
(انجام)بیشتر
صفحه عنوان داراي ترنج و سرترنج همراه با زمينه و لچک گل و بوته
صفحه آغاز داراي سرلوح همراه با زمينه گل و بوته همراه با تصوير شير و خورشيد و تاج
برگ اول و دوم داراي حاشيه گل و بوته
یادداشت تزئینات
روئ جلد و پشت جلد داراي ترنج و سرترنج به همراه حاشيه
(نوع جلد)
توصیف
نويسندهي اين اثر که در سير و سلوک عرفاني دستي داشته است بيشتر عمر خود را در کربلا ميزيسته است و در همان شهر مدفون است. اين کتاب را نيز در کربلا نوشته است. با نورعلي شاه ملاقات کرده و دست ارادت بدو داده است. به اعتقاد نويسنده او اين کتاب را در تحصيل طريق معرفت نوشته است و از مناقب برخي از بزرگان صوفيه و ائمهي اطهار نام برده است. و در طرح مطالب عرفاني از آيات و احاديث استفاده کرده است. وي در کربلا و در فتنهي وهابيها به قتل رسيد. گويند او مرگ خود را پيشتر پيشبيني کرده بود. وي مرشد حاجي ميرزا آقاسي بوده است.
(يادداشتهاي نسخه)
اثر حاضر داراي رکابه در صفحات زوج و فرد مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
حواشي داراي توضيحات و تصحيحاتي با نشان "ح لـ" مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۲، ۳: در صفحه عنوان يادداشتي به صورت دست نويس با عنوان "لقد انتقل ..." از مصطفي الحسيني الصفائي الخوانساري به همراه يک مهر بيضي در صفحه عنوان و صفحه آغاز و صفحه انجام با سجع "مصطفي الحسيني" آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۲: در صفحه عنوان يک مهر بيضي با سجع "الراجي جعفر بن محمد" آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
نسخه ۳: جلد پارگي دارد.
(يادداشتهاي نسخه)
ن.۱: از طرف عبدالرحيم رباني شيرازي در تاريخ ۳/۹/۱۳۷۰ به کتابخانه فيضيه وقف گرديده است؛ ن.۲، ۴: از طرف موسسه آموزشي و پژوهشي در تاريخ ۲۱/۱۲/۱۳۷۹ به کتابخانه فيضيه وقف گرديده است؛ ن.۳: از طرف حسين شوندي همداني در تاريخ ۱۳۸۳ قمري به کتابخانه فيضيه وقف گرديده است؛ ن.۵: از کتب کتابخانه فيضيه مي باشد.
