بسمله. حفظ صحت خرد و خردپيشه و استقرار عافيت دانش و دانشمند در ستايش معبود و عبادت مسجوديست جل جلاله و عم نواله که انسانرا باستعداد تعليم ...
(آغاز)
... اختناق بوساطت برودت. فورا مريضي را در جاي گرم برند بلکه کم کم باعانت مالش بدن اولا با اب سرد و بعد با اب نيم گرم ... نعناع و زيرفون و قهوه رقيق و گرم تجويز نمايند. [انجامه] بر حسب امر جنابمستطاب جالينوس زمان و فيلسوف دوران اقاي دکتر ميرزا عليخان ... زين العابدين المحلاتي ... من الهجرة النبوية المصطفويه.
(انجام)
کتاب حاضر از دو دفتر تشکيل شده که دفتر اول در حفظ صحت شخصي که از هفت باب تشکيل شده باب اول: در بيان هوا؛ باب دوم: در تغذيه؛ باب سوم: در حرکت و سکون و حفظ حرف و مشاغل؛ باب چهارم: در مسکن و مکان و تهويه؛ باب پنجم: در حفظ صحت؛ باب ششم: در بيان نوم و رويا؛ باب هفتم: در حفظ صحت اسنان مختلفه و دفتر دوم در بيان مطالب طيبه که اطلاع از آن از براي هر شخصي ناگزير ميباشد که از چهار باب تشکيل شده است باب اول: در بيان مساعي ابتدائيه که براي نزفالدم و سوختگي و انتقال مجروحين بايد معمول داشت؛ باب دوم: در سموم حيوانيه مسريه و غير مسريه؛ باب سيم: در اقسام سموم و مسموميت از آنها؛ باب چهارم: در اختناق و خفه شدن است.
(يادداشتهاي نسخه)
بیشتر
در ابتدا نسخه شرحي بر کتاب توسط مدير روزنامه تربيت ذکاءالملک آمده که ادامه آن در انتهاي کتاب است. و در صفحه دوم نيز شرحي از وزير علوم مخبرالدوله آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
بیشتر
فهرست مطالب کتاب بترتيب حروف تهجي با ذکر (ص. ۲۴۵-۲۷۰) آورده شده است.
(يادداشتهاي نسخه)
در حاشيه معاني برخي از لغات هر صفحه قيد گرديده است.
(يادداشتهاي نسخه)
بسمله. سبحانک اللهم يا قدوس و يا طبيب النفوس اسالک الشفاء من الشفاء و الدواء لکل داء و التجاء اليک من کل بلاء اللهم احفظ ارواحنا من الامراض ... (آغاز)
همکار
:
به سعي و اهتمام حاجي شيخ باقر تاجر کتابفروش و اقا عزيز الله خان (بانی چاپ)
خط
:
نسخ
صفحهبندی
:
۱۳س. (تعداد سطرهاي متن)
کتاب
ساختار محتوا
:
بسمله. سبحانک اللهم يا قدوس و يا طبيب النفوس اسالک الشفاء من الشفاء و الدواء لکل داء و التجاء اليک من کل بلاء اللهم احفظ ارواحنا من الامراض ... (آغاز)
همکار
:
به سعي و اهتمام حاجي شيخ باقر تاجر کتابفروش و اقا عزيز الله خان (بانی چاپ)
بسمله. سبحانک اللهم يا قدوس و يا طبيب النفوس اسالک الشفاء من الشفاء و الدواء لکل داء و التجاء اليک من کل بلاء اللهم احفظ ارواحنا من الامراض ...
(آغاز)
... پريشاني حواس که في الحقيقه اساس بدن بدانست واقع شد در عشر اول از شهر رجب سنه سبعة و سبعين و ماتين بعد الالف ... هو المبتدء و المختم و السلام خير ختام. [انجامه] بامر مطاع لازم الاتباع و استادنا الاعظم و مولانا الافخم ... عبدلله طيب قائني خراساني ... التماس دعا دارد.
(انجام)
مولف از اطباء معروف محمدشاه و حکيمباشي ناصرالدين شاه بوده و لقب ملکالاطباء و فيلسوف زمان را از ناصرالدين شاه دريافت کرده و معروف به فيلسوفالدوله است و به دستور ناصرالدين شاه اقدام به تاليف اين کتاب ميکند. اين کتاب مشتمل بر يک مقدمه با سه فصل و ۴ مقاله هر يک در چند باب و هر باب در چند فصل است.
(يادداشتهاي نسخه)
بیشتر
فهرست مطالب کتاب در چهارصفحه ابتداي کتاب و غلطنامه در دو صفحه پاياني کتاب آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
اثر حاضر در عهد ناصرالدين شاه قاجار به طبع رسيده است.
(يادداشتهاي نسخه)
۴ صفحه انتهايي اثر در "احوالات ديو جانس" از حکما و فيلسوفان باستاني آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
اثر حاضر داراي رکابه در صفحات زوج و فرد مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
ميرزا حسين خان دکتر خود از فارغ التحصيلان مدرسه دولتي دارالفنون در زمينه پزشکي است و به لحاظ موقعيت علمي ابتدا نشان درجه دوم علمي و سپس نشان درجه يک طلاي علمي به وي اعطا شده است.ايشان از شخصيت هاي علمي زمان خود بوده است، بطوريکه نگاهي به سوابق علمي نام برده اين نکته را به وضوح نشان مي دهد.مفتاح الادويه ناصري يکي از مهمترين کتب علمي و درسي داروشناسي بر اساس طب اروپايي است که در آغاز قرن 14 هجري در ايران منتشر و تدريس شده است. اين کتاب در حقيقت تقريرات استاد ميرزا حسين خان دکتر است که توسط شاگرد وي امين الاطبا ميرزا عبدالحسين تبريزي نگارش يافته و بصورت کتاب در آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
فهرست مندرجات:مقدمه، صورت اطبائي که در کلينيک ميرزا زين العابدين خان کاشاني مؤتمن الاطبا تحصيل کرده و در حين ترجمه و تأليف اين کتاب حاضر بوده اند، شرح يک يک داروها طبقه بندي شده به ترتيب حروف تهجي ترجمه از فرانسه و خواص يک يک طبقات داروها، غلطنامه، فهرست ادويه موافق ترتيب مسطور در کتاب (23صفحه) ،آخر کتاب قدتم الکتاب بعون الملک الوهاب في العشر الاول من شهر رمضان المبارک من شهور سنه 1309
(يادداشتهاي نسخه)
بسمله. بسمله. تصوراتي که اهالي اروپا را از چگونگي دين حنيف اسلام در سر است بنظر ما بدرجه ...
(آغاز)
... قاعده است معايب ما هم سر جاي خود ميباشد و معلوم محسنات را بگيريد و معايب را بگداريد و ترک کنيد. [انجامه] کتبه ملک الخطاطين سنه ۱۳۳۲ در مطبعه استاد بلند اختر عايجاه آقا ميرزا علي اصغر بدستياري آقا ميرزا حسن بطبع رسيد.
(انجام)
بسمله. الحمدلله الحکيم الوهاب و نصلي علي رسوله محمد صاحب الحکمة و فصل الخطاب و علي آله الاطياب ...
(آغاز)
... و حفظ اطفال مرقو شد و الحمدلله اولا و اخرا و ظاهرا و باطنا. [انجامه] هزاران هزار شکر بدرگاه شاني مطلق و خداي بر حق که درين زمان صحت اقتران ... سنه 1306 ه بعد صحت بليغ بار هشتم از قالب طبع برآمد دستورالعمل طبيبان گرديد.
(انجام)
اثر حاضر در هفت (نوع) جنس نگاشته شده است. جنس اول لون است، جنس دوم قوام بول، جنس سوم صفا و کدورت بول است، جنس چهارم رائحه بول است، جنس پنجم زهد بول، جنس ششم رسوب است، جنس هفتم مقدار بول.
(يادداشتهاي نسخه)
بیشتر
شماره گذاري اثر حاضر به صورت متوالي با اثر قبلي بوده و از صفحه ۲۰۳ - ۱۹۵ مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
اثر حاضر داراي رکابه در صفحات زوج مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
اثر حاضر جناس ادله نبض يعني چيزهايي که نبض به توسط آنها دلالت ميکند را در ده جنس بيان کرده است: ۱. مقدار انبساط و انقباض، ۲. کيفيت قرع نبض، ۳. زمان حرکت، ۴. زمان سکون، ۵. قوام تپش، ۶. کيفيت جسم عرق، ۷. رطوبت ما فيالعروق، ۸. اسطوار و اختلاف در احوال نبض، ۹. انتظام و عدم انتظام، ۱۰. وزن.
(يادداشتهاي نسخه)
بیشتر
شماره گذاري اثر حاضر به صورت متوالي با اثر قبلي بوده و از صفحه ۱۹۴ - ۱۸۵ مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
اثر حاضر داراي رکابه در صفحات زوج مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
اثر حاضر مشتمل بر سه مقاله: اول در علامات کيفيات چهارگانه يعني حرارت، برودت و رطوبت و يبوست، دوم در بيان ادويه مفرده و مرکبه و اغذيه مناسب حال و سوم در بيان امراض و علاج آن مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
بیشتر
در ابتداي اثر حاضر فهرست مطالب آمده است.
(يادداشتهاي نسخه)
اثر حاضر داراي رکابه در صفحات زوج مي باشد.
(يادداشتهاي نسخه)
بسمله. چوب چيني گرم و ترست در اولي حکيم عمادالدين محمود را هم اعتقاد همين ست و گروهي يا بس در حرارت ...
(آغاز)
... بعد ازين احتياج باقي باشد بهتر آنست که بدستور اول شروع از اقل نمايند و به همان ترتيب بيفزايند تا بمقدار اول يا کمتر برسد. [انجامه] فراوان سپاس بدرگاه حکيم علي الاطلاق که درين آوان سعادت توامان کتاب ... سنه 1303 هجري بار چهار بمقام لکهنو منطبع گرديد.
(انجام)
